{"id":9798,"date":"2019-11-21T16:03:31","date_gmt":"2019-11-21T16:03:31","guid":{"rendered":"http:\/\/madawkuchni.com\/?p=9798"},"modified":"2019-11-21T16:48:45","modified_gmt":"2019-11-21T16:48:45","slug":"liverpool","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/madawkuchni.com\/?p=9798","title":{"rendered":"Liverpool"},"content":{"rendered":"\n<p>Jestem absolutnie oczarowana tym miastem. Nie wiem dlaczego, ale od samego pocz\u0105tku Liverpool i ja nadawali\u015bmy na tych samych falach. Mo\u017ce dlatego, \u017ce pracuj\u0119 ze Scouserami, czyli osobami urodzonymi w Liverpoolu, m\u00f3wi\u0105cymi z charakterystycznym liverpoolskim za\u015bpiewem (polecam pos\u0142uchanie akcentu stand-upera Johna Bishopa). A mo\u017ce dlatego, \u017ce pochodz\u0119 ze  \u015al\u0105ska, kt\u00f3ry, tak jak Liverpool, le\u017cy w okr\u0119gu przemys\u0142owym; jest \u0142adny i bezpieczny z wierzchu, ale im g\u0142\u0119biej, tym ciemniej; gwara mieszka\u0144c\u00f3w jest trudna do zrozumienia dla reszty kraju; ma pi\u0119kn\u0105, skomplikowan\u0105 histori\u0119 i kultur\u0119 oraz prze\u015bwiadczenie mieszka\u0144c\u00f3w, \u017ce je\u015bli co\u015b nie jest przymocowane, to znaczy, \u017ce jest niczyje; a je\u015bli z\u0142api\u0105 ci\u0119 na czym\u015b za r\u0119k\u0119, m\u00f3w, \u017ce to nie twoja r\u0119ka. Oczywi\u015bcie wszystko powy\u017csze czytajcie z przymru\u017ceniem oka. Wiecie jak pozna\u0107, \u017ce Scouser k\u0142amie? Jego usta si\u0119 poruszaj\u0105. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"600\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lpool.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9820\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lpool.jpg 400w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lpool-160x240.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Miastem, kt\u00f3rego Liverpoolczycy nienawidz\u0105 od lat (z wzajemno\u015bci\u0105) jest Manchester. Ma to oczywi\u015bcie zwi\u0105zek z mi\u0142o\u015bci\u0105 do pi\u0142ki no\u017cnej. Scouserzy wol\u0105 przegra\u0107 mecz, byle nie wygrali go Mancowie (Manchesterczycy). Obydwa miasta dzieli jedynie 35 mil, odleg\u0142o\u015b\u0107 niewiele wi\u0119ksza ni\u017c ta mi\u0119dzy Gliwicami a Sosnowcem. Obydwa miasta s\u0105 oddalone od autostrady M6 (drogi P\u0142n &#8211; P\u0142d) o ok 20 mil; Liverpoolczycy m\u00f3wi\u0105, \u017ce je\u015bli jedziesz z po\u0142udnia Anglii na p\u00f3\u0142noc, to po lewej r\u0119ce mijasz Liverpool, a po prawej r\u0119ce&#8230; nie ma nic. <\/p>\n\n\n\n<p>W Liverpoolu urodzili si\u0119, wychowali i tworzyli The Beatles. Wspania\u0142a Czw\u00f3rka (Fab Four) jest obecna praktycznie w ka\u017cdym zak\u0105tku tego miasta. Natkniecie si\u0119 na ich zdj\u0119cia, pomniki, puby, w kt\u00f3rych grywali, trzy muzea, cztery sklepy po\u015bwi\u0119cone Beatlesom, wszystko w centrum miasta. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"520\" height=\"600\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beatles.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9816\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beatles.jpg 520w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beatles-208x240.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ale Liverpool to nie tylko wsp\u00f3\u0142czesne, europejskie miasto. To r\u00f3wnie\u017c jeden z najstarszych port\u00f3w na \u015bwiecie. Za\u0142o\u017cenie miasta datuje si\u0119 na rok 1207, ale dopiero w 1647 roku Liverpool sta\u0142 si\u0119 wolnym portem, niezale\u017cnym od Chester. W po\u0142owie siedemnastego wieku zacz\u0105\u0142 si\u0119 handel z Ameryk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105. W osiemnastym wieku z portu w Liverpoolu odp\u0142ywa\u0142o do Ameryki 75% europejskich statk\u00f3w z niewolnikami porwanymi w Afryce. Na zdj\u0119ciu poni\u017cej, zrobionym przeze mnie z rzeki Mersey, wida\u0107 trzy szare budynki, zwane The Three Graces. Na Trzy Gracje sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 budynki: Royal Liver Building, The Cunard Building oraz Port of Liverpool Building, maj\u0105 one za zadanie przypomina\u0107 \u015bwiatu, \u017ce g\u0142\u00f3wnym zadaniem miasta Liverpool jest handel morski i dzisiejsza wielko\u015b\u0107 miasta powsta\u0142a tylko i wy\u0142\u0105cznie w oparciu o niego. Jednak\u017ce gdy si\u0119 dobrze przyjrze\u0107, mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 dyskretn\u0105, niewielk\u0105, czarn\u0105 tabliczk\u0119 informuj\u0105c\u0105, \u017ce Trzy Gracje stoj\u0105 na terenie dawnych dock\u00f3w Jerzego (George&#8217;s Dock). To w\u0142a\u015bnie w tym miejscu dokowa\u0142y statki niewolnicze z Afryki i dokonywa\u0142y wy\u0142adunku swojego najcenniejszego towaru. Ludzi na sprzeda\u017c.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/threegraces.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9822\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/threegraces.jpg 600w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/threegraces-360x240.jpg 360w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/threegraces-595x397.jpg 595w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/threegraces-75x50.jpg 75w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Na szczycie budynku Royal Liver Building wida\u0107 statuy dw\u00f3ch ptak\u00f3w podobnych do kormoran\u00f3w. S\u0105 to mityczne Liver Birds. Stoj\u0105 one odwr\u00f3cone do siebie plecami, jeden jest zwr\u00f3cony w stron\u0119 miasta, drugi w stron\u0119 rzeki Mersey. Legenda m\u00f3wi, \u017ce nazywaj\u0105 si\u0119 one Bella i Bertie, samica patrzy w morze, symbolizuj\u0105c kobiety czekaj\u0105ce w porcie, natomiast samiec patrzy w stron\u0119 miasta, symbolizuj\u0105c marynarzy wypatruj\u0105cych powrotu do domu. Inna legenda g\u0142osi, \u017ce Bertie spogl\u0105da na miasto szukaj\u0105c otwartych pub\u00f3w, natomiast Bella wypatruje w porcie nowo przyby\u0142ych przystojniak\u00f3w. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c, \u017ce za ka\u017cdym razem, gdy do miasta wkracza dziewica, obydwa kamienne ptaki machaj\u0105 skrzyd\u0142ami.  Podobno pewnego dnia mo\u017ce si\u0119 tak zdarzy\u0107, \u017ce jeden z ptak\u00f3w odleci. Wtedy nast\u0105pi koniec Liverpoolu, miasto po prostu przestanie istnie\u0107. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"628\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/liverbirds.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9818\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/liverbirds.jpg 600w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/liverbirds-229x240.jpg 229w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/liverbirds-595x623.jpg 595w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Kojarzycie statek pasa\u017cerski, kt\u00f3ry wyp\u0142yn\u0105\u0142 w sw\u00f3j dziewiczy rejs do Nowego Jorku z miasta Southampron na po\u0142udniu Anglii? Statek by\u0142 zarejestrowany w Liverpoolu, jak ca\u0142a flota White Star Line. Statek ten na sterze mia\u0142 wyrze\u017abion\u0105 nazw\u0119 swojego macierzystego portu, a ok. 90% obs\u0142ugi statku pochodzi\u0142a w\u0142a\u015bnie z Liverpoolu. Statek zaton\u0105\u0142, po otarciu si\u0119 o g\u00f3r\u0119 lodow\u0105 na Oceanie Atlantyckim. Cztery godziny p\u00f3\u017aniej na miejsce katastrofy dotar\u0142a Carpathia, kt\u00f3ra ocali\u0142a 705 \u017cyj\u0105cych pasa\u017cer\u00f3w. Carpathia wyruszy\u0142a z Liverpoolu zaraz po odebraniu sygna\u0142u SOS nadanego przez Titanica. Jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy. Inni m\u00f3wi\u0105, \u017ce wyruszy\u0142a w drog\u0119 z Nowego Jorku.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75369317_3205488059524017_6479677190785990656_n-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9814\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75369317_3205488059524017_6479677190785990656_n-1.jpg 600w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75369317_3205488059524017_6479677190785990656_n-1-360x240.jpg 360w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75369317_3205488059524017_6479677190785990656_n-1-595x397.jpg 595w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75369317_3205488059524017_6479677190785990656_n-1-75x50.jpg 75w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W centrum miasta stoi Zbombardowany Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. \u0141ukasza (St. Luke&#8217;s Bombed<strong>&#8211;<\/strong>Out Church). Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w latach 1811 &#8211; 1831, a podczas nalot\u00f3w niemieckich, w 1941 roku, budynek zosta\u0142 powa\u017cnie zniszczony. Ko\u015bcio\u0142a nigdy nie odbudowano. W 2014 roku przed ko\u015bcio\u0142em stan\u0105\u0142 pomnik przedstawiaj\u0105cy dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy &#8211;  brytyjskiego i niemieckiego &#8211; podaj\u0105cych sobie nad pi\u0142k\u0105 r\u0119k\u0119, na znak pokoju. Pomnik &#8222;All together now&#8221; wzniesiono na pami\u0105tk\u0119 wydarzenia z 25 grudnia 1914 roku, zwanego Rozejmem Bo\u017conarodzeniowym (Christmas Truce). Do wydarzenia dosz\u0142o w okolicach Ypres, w pi\u0105tym miesi\u0105cu trwania Pierwszej Wojny \u015awiatowej. \u017bo\u0142nierze po stronie niemieckiej udekorowali okopy lampkami i ozdobami bo\u017conarodzeniowymi, nast\u0119pnie Brytyjczycy wykrzyczeli Niemcom \u017cyczenia \u015bwi\u0105teczne. W ko\u0144cu zacz\u0119to wsp\u00f3lnie \u015bpiewa\u0107 kol\u0119dy, w obu j\u0119zykach.   Obie strony zgodzi\u0142y si\u0119 na zebranie i pogrzebanie zabitych le\u017c\u0105cych na ziemi niczyjej. Uzgodniono rozejm do godziny 08:30 drugiego dnia \u015bwi\u0105t, \u017co\u0142nierze obu narod\u00f3w wymienili si\u0119 prezentami, a potem zagrali mecz pi\u0142ki no\u017cnej, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wynikiem 3:2 dla Niemc\u00f3w (podobno mecz zako\u0144czy\u0142 si\u0119, bo pi\u0142ka utkn\u0119\u0142a na drucie kolczastym). Ostatecznie rozejm zako\u0144czy\u0142 si\u0119 31 grudnia 1914 i \u017co\u0142nierze wr\u00f3cili do zabijania. Pomnik na tle zbombardowanego ko\u015bcio\u0142a ma wyd\u017awi\u0119k magiczny, stoi tam, by przypomina\u0107 zwiedzaj\u0105cym, \u017ce o pok\u00f3j trzeba dba\u0107, bo nie jest on nam dany raz na zawsze.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/alltogethernow.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9815\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/alltogethernow.jpg 600w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/alltogethernow-360x240.jpg 360w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/alltogethernow-595x397.jpg 595w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/alltogethernow-75x50.jpg 75w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci miasta znajdziecie Liverpoolskie China Town. To w\u0142a\u015bnie tu znajduje si\u0119 najstarsza chi\u0144ska spo\u0142eczno\u015b\u0107 w Europie.  Pierwsza obecno\u015b\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w w Liverpoolu si\u0119ga 1834 roku, kiedy to pierwszy statek przyp\u0142yn\u0105\u0142 z Chin do dok\u00f3w Liverpoolu z jedwabiem i bawe\u0142n\u0105. Wielu chi\u0144skich imigrant\u00f3w&nbsp; przyby\u0142o w latach 1850 do pracy w \u201e Alfred Holt i Sp\u00f3\u0142ka\u201d. Pocz\u0105wszy od 1890 roku zacz\u0119to tworzy\u0107 punkty kulturowe i gastronomiczne dla&nbsp; chi\u0144skich marynarzy  pracuj\u0105cych na liniach Holta i tak powsta\u0142o China Town.  Najciekawsz\u0105 jego atrakcj\u0105 jest Chi\u0144ski \u0141uk, kt\u00f3ry&nbsp; zosta\u0142 zmontowany w 2000  roku&nbsp; jako znak rewitalizacji obszaru. Znajduje si\u0119 na nim 200 r\u0119cznie  rze\u017abionych smok\u00f3w, z kt\u00f3rych&nbsp; 12 jest w ci\u0105\u017cy, s\u0105 symbolem szcz\u0119\u015bcia i przyja\u017ani pomi\u0119dzy Liverpoolem a Szanghajem. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/brama.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9817\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/brama.jpg 600w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/brama-360x240.jpg 360w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/brama-595x397.jpg 595w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/brama-75x50.jpg 75w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Taki w\u0142a\u015bnie jest Liverpool, kolorowy, radosny, ale te\u017c ciemny i pe\u0142en tajemnic. Miasto z d\u0142ug\u0105, skomplikowan\u0105 histori\u0105. Po\u0142\u0105czenie tradycji i nowoczesno\u015bci. Miasto, po kt\u00f3rym&#8230; nigdy nie b\u0119dziesz kroczy\u0142 sam \ud83d\ude09 (You&#8217;ll never walk alone).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"711\" src=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/wc.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9823\" srcset=\"https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/wc.jpg 400w, https:\/\/madawkuchni.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/wc-135x240.jpg 135w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jestem absolutnie oczarowana tym miastem. Nie wiem dlaczego, ale od samego pocz\u0105tku Liverpool i ja nadawali\u015bmy na tych samych falach. Mo\u017ce dlatego, \u017ce pracuj\u0119 ze Scouserami, czyli osobami urodzonymi w Liverpoolu, m\u00f3wi\u0105cymi z charakterystycznym liverpoolskim za\u015bpiewem (polecam pos\u0142uchanie akcentu stand-upera Johna Bishopa). A mo\u017ce dlatego, \u017ce pochodz\u0119 ze \u015al\u0105ska, kt\u00f3ry, tak jak Liverpool, le\u017cy w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9819,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-9798","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-na-zapleczu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9798"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9836,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9798\/revisions\/9836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/madawkuchni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}